Πρακτικός Οδηγός της Διαμεσολάβησης

« Διαμεσολάβηση: Ο νέος, γρήγορος και επιτυχημένος τρόπος εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών»

Ι. Εισαγωγή

Με το νόμο 3898/2010 εισήχθη στο Ελληνικό δίκαιο ο πολύ επιτυχημένος στην εξωδικαστική επίλυση διαφορών στο εξωτερικό θεσμός της Διαμεσολάβησης. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι σήμερα 96% των αστικών διαφορών στις ΗΠΑ επιλύεται με τον τρόπο αυτό. Είναι κατάλληλη για μικρές ή μεγάλες διαφορές ανεξαρτήτως είδους, (οικογενειακές, μισθωτικές, εμπορικές, κτηματικές, κατασκευαστικές, περιουσιακές, αποζημιώσεων, προμηθευτών - προμηθευόμενων, τραπεζικές, κλπ.), εφόσον δεν ισχύον για αυτές διατάξεις αναγκαστικού δικαίου.
Η Διαμεσολάβηση είναι διαρθρωμένη διαδικασία με την οποία τα μέρη μιας διαφοράς και οι δικηγόροι τους συναντώνται σε έναν ουδέτερο χώρο, όπου, μέσα σε μία εργάσιμη ημέρα, αναζητούν κοινά αποδεκτή λύση στο πρόβλημα τους, μέσω συμφωνίας, με τη βοήθεια ενός ειδικά εκπαιδευμένου (σε τεχνικές διαπραγμάτευσης και ψυχολογίας) τρίτου, του Διαμεσολαβητή.
Στη συνέχεια απαντώνται 10 σημαντικά πρακτικά ερωτήματα για τη Διαμεσολάβηση, τον τρόπο εφαρμογής της και τα προτερήματά της.

ΙΙ. 10 Πρακτικές Ερωτήσεις – Απαντήσεις για τη Διαμεσολάβηση:

1. Τι είναι Διαμεσολάβηση;
Η Διαμεσολάβηση είναι διαρθρωμένη διαδικασία με την οποία τα μέρη μιας διαφοράς και οι δικηγόροι τους συναντώνται σε έναν ουδέτερο χώρο, όπου, μέσα σε μία εργάσιμη ημέρα, αναζητούν κοινά αποδεκτή λύση στο πρόβλημα τους, μέσω συμφωνίας, με τη βοήθεια ενός ειδικά εκπαιδευμένου (σε τεχνικές διαπραγμάτευσης και ψυχολογίας) τρίτου, του Διαμεσολαβητή.

2. Ποιοι συμμετέχουν σε αυτή;
Τα μέρη, οι δικηγόροι τους και ο Διαμεσολαβητής.

3. Πόσο διαρκεί;
Κατά κανόνα, μία εργάσιμη ημέρα (8 ώρες).

4. Πόσο κοστίζει;
Το κόστος της συμφωνείται ελεύθερα από τα μέρη, τους δικηγόρους και το Διαμεσολαβητή και επιβαρύνει τα μέρη εξ ημισείας. Είναι πολύ ανταγωνιστικό, λόγω της ταχύτητας της διαδικασίας και της αποφυγής πολυετών αντιδικιών στα δικαστήρια και δικαστικών εξόδων.

5. Τι προσφέρει σε μία διαπραγμάτευση η παρουσία και η βοήθεια του Διαμεσολαβητή προς τα μέρη;
Είναι ειδικά εκπαιδευμένος σε τεχνικές διαπραγμάτευσης και ψυχολογίας για να απεμπλέκει αδιέξοδες συζητήσεις, ψυχικές εντάσεις και να βοηθά τα μέρη να εκφραστούν ελεύθερα και ισότιμα, να αποκαταστήσουν το διάλογο μεταξύ τους και να αναζητήσουν ρεαλιστικές λύσεις αμοιβαίου οφέλους. Είναι ο «καλός αγωγός» της αποτελεσματικής συζήτησης και της αμοιβαία αποδεκτής επίλυσης των διαφορών από τα μέρη.

6. Η Διαμεσολάβηση είναι δεσμευτική; Δίνει δεσμευτική λύση;
Στη Διαμεσολάβηση τα μέρη έρχονται οικειοθελώς, ενημερώνονται για αυτή ισότιμα από το Διαμεσολαβητή και, αν συμφωνήσουν να γίνει, υπογράφουν συμφωνητικό υπαγωγής της διαφοράς τους σε Διαμεσολαβητή.
Εφόσον καταλήξει σε συμφωνία επίλυσης της διαφοράς, αυτή είναι δεσμευτική για τα μέρη και μπορεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις – η συμφωνία τους να αποκτήσει την ισχύ δικαστικής απόφασης (εκτελεστότητα).

7. Αν γίνει Διαμεσολάβηση, χάνεται το δικαίωμα των μερών να πάνε τη διαφορά τους σε Δικαστήριο/ σε Δίκη;
Η Διαμεσολάβηση μπορεί να γίνει πριν ή και παράλληλα με την άσκηση μιας αγωγής. Αν γίνει Διαμεσολάβηση και δεν καταλήξει σε συμφωνία επίλυσης (αποτύχει), τα μέρη μπορούν να πάνε τη διαφορά τους σε δίκη ή (αν έχουν ήδη ασκήσει αγωγή) να συνεχίσουν με την εκδίκαση της αγωγής τους.

8. Αν αποτύχει η Διαμεσολάβηση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν όσα ειπώθηκαν σε αυτή σε μία δίκη; Ο Διαμεσολαβητής ή όσοι συμμετείχαν σε αυτή μπορούν να κληθούν ως μάρτυρες;
Όχι – Η διαδικασία είναι απόρρητη και ο ν. 3898/2010 ορίζει ρητά ότι ο Διαμεσολαβητής και όσοι συμμετείχαν στη Διαμεσολάβηση δεν είναι δυνατό να εξετασθούν ως μάρτυρες σε σχέση με όσα ειπώθηκαν και έγιναν κατά τη διάρκειά της.

9. Τι είδους υποθέσεις λύνονται με Διαμεσολάβηση και τι είδους δεν λύνονται με αυτή;
Λύνονται όλες οι ιδιωτικές διαφορές (αστικές ή εμπορικές π.χ οικογενειακές, μισθωτικές, εμπορικές, κτηματικές, κατασκευαστικές, περιουσιακές, αποζημιώσεων, προμηθευτών- προμηθευόμενων, τραπεζικές, κλπ), ανεξαρτήτου είδους, που είναι δυνατό να επιλυθούν με συμφωνητικό, δηλαδή υπάγονται στη συμβατική ελευθερία των μερών, πλην εκείνων που υπάγονται σε διατάξεις αναγκαστικού δικαίου (όπως π.χ η λύση του γάμου).
Είναι δηλαδή δυνατό κάποιος να λύσει μία διαφορά του με κάποιο συνεργάτη του, συνέταιρό του, προμηθευτή του, μισθωτή/ εκμισθωτή του -ή -άν είναι οικογενειακή διαφορά- με τον/τη σύζυγό του- (ειδικά ως προς την τελευταία αυτή κατηγορία, μπορεί να λύσει ζητήματα διατροφής ή περιουσιακά αλλά όχι έκδοσης του διαζυγίου, που με διάταξη αναγκαστικού δικαίου αποτελεί αρμοδιότητα των Δικαστηρίων).

10) Στοιχεία επικοινωνίας του Διαμεσολαβητή μας:
Σπύρος Αντωνέλος
Δικηγόρος – Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής
Μέλος του Chartered Institute of Arbitrators του Λονδίνου από το 2009
Μέλος της Άμισθης Ομάδας Εργασίας του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών
για τη Σύσταση Φορέα Κατάρτισης Διαμεσολαβητών
Καζαντζή 8 Αθήνα, Τ.Κ 11743
Τηλ. 210.36.16.493
Fax. 210.92.18.151
E-mail: antoneloslaw@gmail.com
Ιστοσελίδα: www.antoneloslaw.gr

ΙΙΙ. Ανακεφαλαιωτικά:

Τα βασικά οφέλη από τη διενέργεια Διαμεσολάβησης σε μία διαφορά:

  • Είναι πολύ σύντομη: Διαρκεί κατά κανόνα μόλις μία εργάσιμη ημέρα (ένα 8ωρο).
  • Είναι απόρρητη διαδικασία και όσα ειπωθούν σε αυτή δεν είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν π.χ σε μία δίκη.
  • Στη Διαμεσολάβηση πρωταγωνιστούν τα εμπλεκόμενα μέρη, που επιλύουν τα ίδια τη διαφορά τους, την οποία γνωρίζουν καλύτερα από κάθε άλλον.
  • Οδηγεί σε δεσμευτική συμφωνία που, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, έχει την ισχύ δικαστικής απόφασης (εκτελεστότητα).
  • Ξεμπλοκάρει διαπραγματεύσεις και διαφωνίες που έχουν φτάσει σε αδιέξοδο και τους δίνει λύσεις.